Keynote spreker was Eliot Higgins, oprichter van Bellingcat. Met zijn team speelde hij een sleutelrol in het documenteren van oorlogsmisdaden in Oekraïne, het traceren van de daders achter de Salisbury-vergiftigingen, de onthullingen rond Alexei Navalny en het blootleggen van grootschalige desinformatiecampagnes vanuit het Kremlin. Zijn methode: uitsluitend werken met openbare bronnen zoals satellietbeelden, social media, vluchtdata en een wereldwijd netwerk van onderzoekers en vrijwilligers.
“Waarheid moet een collectief proces worden. Feiten alleen zijn niet langer genoeg. Je moet laten zien hoe je tot je conclusies komt.” — Eliot Higgins
Algoritmes en de verschuiving in het medialandschap
De avond stond onder leiding van journalist en auteur Jeroen Smit, die de spanning in het huidige medialandschap scherp neerzette: algoritmes die verontwaardiging belonen boven nuance, en platforms die verdienen aan engagement, ongeacht de herkomst of betrouwbaarheid van informatie.
Eric Smit, oprichter van Stichting The Firewall, reflecteerde aanvullend op de rol van redacties en maatschappelijke organisaties in het ontwikkelen van weerbare informatie-ecosystemen tegen gecoördineerde informatiecampagnes.
De conclusie was helder: Big Tech heeft de verspreiding van informatie fundamenteel veranderd. Platformen die ooit zijn ontworpen om te verbinden, dragen nu bij aan polarisatie en versnippering van het publieke debat. Traditionele poortwachters van waarheid opereren in een digitaal systeem dat nooit voor hen is ontworpen.
Radicale transparantie als antwoord
Centraal in het gesprek stond het concept van radicale transparantie zoals gehanteerd door Bellingcat. Niet alleen het delen van conclusies, maar ook van bewijs, methodes en denkstappen.
De aanpak is expliciet: laat zien hoe informatie wordt geverifieerd en maak het proces zelf toetsbaar. In een omgeving waarin misinformatie zich sneller verspreidt dan correcties, wordt verificatie daarmee een publieke handeling in plaats van een gesloten journalistieke methode.
Het gesprek dat gevoerd moet worden
Voor The Committed Agency was de organisatie van deze sessie een bewuste keuze. “We werken dagelijks op het snijvlak van communicatie, media en publiek vertrouwen,” zegt Leon Bultman, partner bij Committed. “De gesprekken die onze klanten voeren met hun klanten, journalisten en het bredere publiek zijn direct afhankelijk van een goed functionerend informatie-ecosysteem. Daarom kunnen we niet aan de zijlijn blijven staan.”
De sessie bracht adverteerders, reclamebureaus, merkstrategen, journalisten en andere belanghebbenden samen in één ruimte. Die mix was nadrukkelijk gekozen: de vraagstukken rond informatie, vertrouwen en algoritmes beperken zich niet tot de journalistiek, maar raken ook merken, organisaties en instituties.
The Committed Agency bedankt DPG Media en Robert van den Ham voor de gastvrijheid en ondersteuning bij het mogelijk maken van deze editie.
